TÜRKİYE TOPLUMUNDA GÜNCEL DİNİ DEĞİŞİMLER VE YÖNELİMLER

Türkiye Cumhuriyeti’nin ulus-devletleşme sürecinde Osmanlı modernleşmesinden itibaren önemli bir unsur olan din olgusu devletin şekillenmesinde ve Üstel’in ifadesiyle “makbul vatandaş”ın tanımlanmasında aldığı kritik rol nedeniyle uzun yıllar Türkiye’nin ideolojik ve kültürel yarılmasının temel hattı olarak okundu. 2002 yılından itibaren iktidarda olan AK Parti’nin din politikaları ise ilk bakışta bu okuma hattından Türkiye’nin dindarlaşması olarak değerlendirildi. Bununla birlikte söz konusu dönem aynı zamanda Türkiye akademisinde din konusunda daha incelikli tartışmaların yapılmasının da önünü açtı. Nilüfer Göle’nin “melezlik” kavramını kullanarak yaptığı Müslümanlık ve modernlik okumasıyla açılan alan (Melez Desenler, 2000), Mirza’nın Yeni Dinselleşme ve Maneviyat Arayışları (2014)  adıyla kitaplaşan çalışması; Ertit’in sekülerleşme teorisi üzerinden yaptığı Türkiye analizi (Sekülerleşme Teorisi, 2020); Türkiye’de din konusunda yapılan en kapsamlı sahalardan birini bizlere sunan Türkiye’de Dindarlık (Şentürk, Cengiz, Küçükural & Akşit; 2020) ile Türkiye’de Spiritüel Arayışlar (Cengiz, Küçükural & Gür; 2023) kitapları; Ekinci’nin Kürt Sekülerleşmesi (2022) çalışması ve benzerleriyle zenginleşti. Böylece dünyada seksenlerden itibaren din sosyolojisi alanında gözlemlenmeye başlanan perspektif çeşitlenmesi Türkiye’deki yansımalarını bulmuş oldu.

 

Atölye düzenleyicisi olarak bizler de bir süredir bu çeşitlenmenin içerisinden çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Barış Başaran bir süredir din değiştirme, sekülerleşme ve yeni dini hareketler üzerine çalışıyor ve İstanbul’da yerleşik Katolik, Protestan ve Yehova’nın Şahitleri cemaatleri arasında saha çalışması yürütüyor.  Büke Koyuncu ise yeni dinsellikler, maneviyat arayışları ve öznellik kültürü kapsamında saha çalışmalarına devam ediyor. Amacımız benzer çerçevede çalışan araştırmacılarla buluşarak Türkiye toplumu bağlamında yeni dini hareketler, din değiştirme, güncel dinsellik biçimleri veya maneviyat arayışları gibi alt temalar üzerinden özetlenebilecek bir çerçevede birlikte düşünmek ve tartışmak. Kısaca Türkiye toplumda güncel dini eğilimleri din sosyolojisi literatürünün teorik çerçevesi bağlamında birlikte tartışmak; çağdaş toplumlarda ortaya çıkan din ve inanca dair farklı eğilimleri de kapsamına alan din sosyolojisindeki yeni perspektiflerin Türkiye toplumunu anlamaya katkısını araştırmak.

 

Katılım için genel şartlar:

• Atölye Türkiye’de din ve inanç sosyolojisi alanında çalışan araştırmacılara açıktır. Adaylar, atölyeye katkı sağlayacaklarını düşündükleri çalışma konularını aktaran 300-500 kelimelik bir özeti de içeren aşağıdaki formu doldurarak başvuru yapabilirler.

​

​

Başvuru linki: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfO1OwM9T_TXGHmAt6TnD46i2tsQwB-VH3fC-ayhCj6Hn9xoQ/viewform?vc=0&c=0&w=1&flr=0&gxid=-8203366

​

• Atölye 8-12 kişilik bir çalışma grubu ile gerçekleştirilecektir. Katılımcıların seçimi çalışma alanlarının yukarıda sıralanan temalarla ilintisi üzerinden gerçekleşecektir ve sonuç 20 Kasım saat 17.00’e kadar başvuru sahiplerine eposta yolu ile duyurulacaktır.

• Başvurusu kabul edilen atölye katılımcıları ile atölyenin nihai program ve işleyiş biçiminin birlikte kararlaştırılması planlanmaktadır.

​

​