ETNOGRAFİK BİR YÖNTEM OLARAK TOPLUMSAL-ALANI/-OLANI YÜRÜMEK ATÖLYESİ

“Temel iddiamız, yürümenin son derece sosyal bir faaliyet olduğudur: zamanlamaları, ritimleri ve bükülmeleriyle ayaklar, ses kadar başkalarının varlığına ve faaliyetlerine de yanıt verir. Sosyal ilişkilerin in situ değil, zemin üzerinde/boyunca gerçekleştiğini savunuyoruz”

Ingold ve Vergunst - Ways of Walking Ethnography and Practice on Foot (2008: 1).

 

“Bu açıdan bakınca neredeyse zaman ve mekânı genişleten bir çeşit İstanbulluluk eğitimi gibi de geliyor bana yürümek. Senden öncekilerin neler yaptığını gördüğün gibi, çağdaşlarının nasıl yaşadığına da tanıklık ediyorsun. Bu yüzden, insanlara İstanbul’u anlatmak, İstanbul’u onların hayatına fiziken katmak için de yürümenin hem bakış açısını değiştirme hem de insanı yavaşlatma imkânı sunan pratiğinin işe yarayabileceğini düşünüyorum.”

İlhan Zeynep Karakılıç – Yürümek… (14.06.2023).

 

Yürümek; eğer belgelendiyse, ilk hayat başarısı olarak ebeveynlerimizin kıvançla kayıt altına aldığı ilk adımlarımızdan sonra bir daha üzerine düşünmediğimiz bir eylem. Fakat, bir eylem olarak yürümek evrimsel tarihten devrimsel dönüşümlere, gündelik hayatımızdan siyasete, sağlıklı yaşamdan toplumsal hayatın, bir kentin bir parçası olmaya kadar bizi biz yapan alanların ve süreçlerin taşıyıcısı olarak düşünebilir. İçine doğduğumuz toplumsal alana ve toplumsal olana adımlarımızla dahil oluruz. Adımlarımızla çizdiğimiz belli belirsiz bir gündelik rotadan şekillenen şahsiyetimizle bir kentin sakinine dönüşürüz. Bu karakter bizi yaşadığımız kentleri değiştirdiğimizde de takip eder. Yeni toplumsal alanımıza bu şahsiyetten doğru attığımız adımları uydurarak alışırız. 

 

Bu atölyenin amacı insan toplumsallığının ve kültürünün en temel kurucu eylemlerden biri olan yürümenin toplumsal araştırmalarda etnografik bir yöntem olarak nasıl kullanılabileceğine dair ortak bir düşünme zemini kurmaktır. Yürüyerek hem katılımcı gözlem için muhteşem bir katılım ve deneyim yolu bulmuş olursunuz; hem de yürümek “katıldığınız” yerin içinden ama aynı zamanda hızla geçebileceğiniz ya da yavaşlayıp merakınızı giderebileceğiniz bir mesafeden “geçmenizi” sağlar. Kuşkusuz bu deneyim; sınıf, toplumsal cinsiyet, yaş ve beden gibi farklı değişkenlere göre şekillendiği ölçüde kimin, nerede ve ne zaman yürüdüğü gibi sorular buradaki etnografik odağın temel eksenlerini çizecektir.

 

Atölye 2022-23 ve 2023-24 akademik yıllarında seçmeli dersler formatında farklı üniversite yerellerinde (Augsburg, Ankara, Edirne, İstanbul ve Zonguldak) uygulanmış bir çerçeveye dayanmaktadır. Bu çerçeve kendinden menkul bir öğrenme olma iddiası taşımak yerine, kendi yerelini tanıyan/bilen/gören katılımcıların yorumlamasıyla şekillenen belirli okumalara dayalı ortak düşünme süreciyle şekillenir.  

 

Katılım için genel şartlar:

• Herhangi bir sosyal bilim disiplininde lisans üçüncü ya da dördüncü sınıf veya yüksek lisans öğrencisi olmak,

• Giriş düzeyinde sosyal bilimlerde araştırma yöntem dersi almış olmak,

• Atölyenin gerektirdiği okumalar ışığında farkındalıklı (mindful) iki yürüyüş yapmayı, bu yürüyüşleri saha notları ve fotoğraflarla kayıt altına almayı ve bu çıktıları 15 Kasım 2024 tarihine kadar atölye sekretaryasına göndermeyi kabul etmiş olmak.